Σκωληκοειδίτιδα

Η σκωληκοειδίτιδα είναι η φλεγμονή της τυφλής προσεκβολής του αρχικού τμήματος του παχέος εντέρου, που ονομάζεται σκωληκοειδής απόφυση. Αποτελεί μία από τις πιο συχνές επείγουσες χειρουργικές καταστάσεις και συχνά απαιτεί άμεση εκτίμηση και αντιμετώπιση ώστε να αποφευχθούν επιπλοκές.

Πώς προκαλείται

Η φλεγμονή ξεκινά όταν υπάρχει φράξιμο του αυλού της απόφυσης, η οποία μπορεί να οφείλεται σε:

  • αποτέλεσμα κοπρόλιθου,
  • υπερτροφία λείου λεμφικού ιστού,
  • σπανιότερα νεοπλασίες. Η σκωληκοειδίτιδα γενικά είναι μία πάθηση των μικρών ηλικιών. Σε μεγαλύτερες ηλικίες πάντα ο χειρουργός θα πρέπει να έχει κατά νου ότι μπορεί να υποκρύπτεται κακοήθεια.

Αυτό το φράξιμο προκαλεί διόγκωση λόγω παρεμπόδισης της απορροής της εκκρινόμενης βλέννης, και βακτηριακή υπερανάπτυξη, οδηγώντας σε φλεγμονή.

Συμπτώματα και κλινική εικόνα

Η σκωληκοειδίτιδα εμφανίζεται τυπικά με:

  • πόνο στην δεξιά κάτω κοιλία,
  • ναυτία και έμετο,
  • πυρετό,
  • ευαισθησία κατά την ψηλάφηση στην περιοχή

Τα συμπτώματα στα αρχικά στάδια μπορεί να είναι άτυπα (π.χ. ασαφής πόνος γύρω από τον ομφαλό, ανορεξία, χαμηλή πυρετική κίνηση). Η παρουσία αυτών των συμπτωμάτων σε συνδυασμό με την κλινική εξέταση αποτελεί συχνά τη βάση για την προκαταρκτική διάγνωση.

Διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται σε:

  • κλινική εικόνα και εξέταση,
  • εργαστηριακά ευρήματα (λευκοκυττάρωση, CRP),
  • απεικονιστικά ευρήματα, κυρίως με αξονική τομογραφία (CT)
    Η CT είναι πολύ χρήσιμη για την αναγνώριση σημείων όπως διεύρυνση της απόφυσης >6,5 mm, φλεγμονή ή ελεύθερο υγρό.

Απλή (μη επιπλεγμένη) σκωληκοειδίτιδα

Η μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων είναι μη επιπλεγμένη και περιλαμβάνει φλεγμονή χωρίς:

  • απόστημα,
  • διάτρηση,
  • γενικευμένη περιτονίτιδα.

Η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει:

  • χειρουργική αφαίρεση της απόφυσης, ανοικτά ή λαπαροσκοπικά,
  • αντιβιοτική θεραπεία με στοχευμένα σχήματα για 7–10 ημέρες σε επιλεγμένους ασθενείς με σταθερή κλινική εικόνα που συμφωνούν στη μη χειρουργική προσέγγιση. Η απόφαση λαμβάνεται με βάση την ηλικία, τα συνοδά νοσήματα, τα απεικονιστικά ευρήματα και πάνω από όλα την κλινική κατάσταση του ασθενούς.

Σημειώνεται ότι ενώ η μη χειρουργική θεραπεία μπορεί να είναι επιτυχής σε πολλούς ασθενείς, η σκωληκοειδεκτομή θεωρείται οριστική λύση, καθώς η αφαίρεση της απόφυσης ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο υποτροπής.

Επιπλεγμένη σκωληκοειδίτιδα

Η σκωληκοειδίτιδα μπορεί να επιπλακεί με:

  • απόστημα,
  • διάτρηση και περιτονίτιδα,
  • νέκρωση του κοιλιακού τοιχώματος.

Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται:

  • επείγουσα χειρουργική παρέμβαση,
  • εντατική αντιβιοτική αγωγή,
  • αντιμετώπιση επιπλοκών όπως γενικευμένη περιτονίτιδα.

Θεραπευτικές επιλογές

Χειρουργική

Η σκωληκοειδεκτομή (ανοικτή ή λαπαροσκοπική) αποτελεί την θεμελιώδη θεραπεία για την πλειονότητα των ασθενών με οξεία σκωληκοειδίτιδα.
Αντιμετωπίζει την υποκείμενη αιτία και ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο υποτροπής ή επιπλοκών.

Συντηρητική

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μη επιπλεγμένης νόσου με ήπια συμπτώματα και σταθερή εικόνα, μπορεί να δοκιμαστεί αντιβιοτική θεραπεία με συστηματική παρακολούθηση.

Παρακολούθηση και επιπλοκές

Όλοι οι ασθενείς πρέπει να παρακολουθούνται στενά για:

  • επιμονή ή επιδείνωση του πόνου
  • υψηλό πυρετό
  • σημεία περιτονίτιδας

Σκωληκοειδίτιδα

Άμεση εκτίμηση, ακριβής διάγνωση και εξατομικευμένη αντιμετώπιση – από τη μη επεμβατική μέχρι την οριστική χειρουργική λύση.